Ποια προσόντα ή πιστοποιήσεις απαιτούνται για να γίνει κάποιος life coach στην Ελλάδα, και υπάρχουν αναγνωρισμένοι οργανισμοί ή ιδρύματα που παρέχουν αυτά τα πιστοποιητικά;
Καθώς το επάγγελμα του life coaching στην Ελλάδα όπως και στις περισσότερες χώρες δεν είναι θεσμοθετημένο και καταγεγραμμένο σε κάποιο μητρώο/επιμελητήριο, τα προσόντα και οι πιστοποιήσεις που απαιτούνται για να έχει κάποιος τον τίτλο του Life Coaching δεν είναι σαφώς καθορισμένα. Στην πράξη η αναγνώριση ενός Life Coach έρχεται από το πρόγραμμα σπουδών που έχει παρακολουθήσει και από το κατά πόσο αυτό είναι αναγνωρισμένο/πιστοποιημένο από κάποιον διεθνή φορέα Coaching (ICF, EMCC, AC, IAPC&M). Όλοι αυτοί οι οργανισμοί θέτουν κάποια πρότυπα για τα προγράμματα σπουδών ώστε να περιλαμβάνουν εκπαίδευση στις δεξιότητες επικοινωνίας, στον κώδικα δεοντολογίας, στα μοντέλα του coaching. Οι ίδιοι οργανισμοί μπορεί να παρέχουν και πιστοποίηση στον ίδιο τον επαγγελματία αποδίδοντάς του διάφορα επίπεδα πιστοποίησης που έχουν να κάνουν με τη διάρκεια εκπαιδευτικών ωρών που έχει παρακολουθήσει (π.χ. από 60ώρες, 150 ώρες, 250 ώρες) καθώς και με τις ώρες συνεδριών που ο ίδιος έχει πραγματοποιήσει ή την εποπτεία που έχει λάβει για αυτές.
Εκτός από τις μεμονωμένες ιδιωτικές σχολές που διέθεταν αναγνωρισμένα προγράμματα Coaching, τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα υπάρχουν και εκπαιδευτικοί οργανισμοί οι οποίοι παρέχουν ολοκληρωμένη εκπαίδευση στο Life Coaching παρέχοντας σπουδές σε επίπεδο Diploma αλλά και προγραμμάτων σε επίπεδο Master. Συνεπώς για να εξασκεί κάποιος το επάγγελμα του Life Coaching δεν απαιτείται άδεια ασκήσενς επαγγέλματος.
Πώς διασφαλίζεται η ποιότητα των πρακτικών στο coaching; Υπάρχουν κάποιοι φορείς στην Ελλάδα που επιβλέπουν αυτά τα πρότυπα; (Υπάρχει επίσημος αριθμός life coach στην Ελλάδα;)
Δυστυχώς η ποιότητα των πρακτικών δεν είναι εύκολο να διασφαλιστεί καθώς λόγω της έλλειψης θεσμοθέτησης και πλαισίου, οποιοσδήποτε μπορεί να αποκαλεί τον εαυτό του Life Coach ανεξαρτήτως αν προέρχεται από κάποιο πιστοποιημένο πρόγραμμα σπουδών ή αν έχει παρακολουθήσει κάποιο ολιγόωρο σεμινάριο. Πολλές φορές (και όχι μόνο στην Ελλάδα) παρατηρείται το φαινόμενο να βαφτίζονται ως Life Coaches από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας άνθρωποι που μπορεί να έχουν γράψει βιβλία αυτοβοήθειας ή να προσφέρουν ‘συμβουλές ζωής’ μέσα από τα social και που παρόλο που αυτά που πρεσβέυουν να είναι βοηθητικά για πολλούς ανθρώπους, καμία σχέση να μην έχουν οι πρακτικές τους με τις διεθνείς πρακτικές του Coaching. Πολλές φορές μάλιστα αναφέρεται λανθασμένα η λέξη ‘Guru’ σαν συνώνυμη με αυτή του Life Coach χωρίς αυτά τα δύο να έχουν την παραμικρή σχέση, καθώς όπως προανέφερα ο Life Coach δεν δίνει συμβουλές ούτε καθοδηγεί. Η αλήθεια είναι ότι και οι πελάτες που θα απευθυνθούν σε έναν Life Coach, σπάνια θα εξετάσουν την ακαδημαϊκή του επάρκεια ή τις πιστοποιήσεις που μπορεί να έχει και θα κατευθυνθούν σε αυτόν κυρίως λόγω της αναγνωρισιμότητας που μπορεί να έχει από τα Social Media ή την τηλεόραση. Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι δεν υπάρχουν φορείς επίβλεψης παρά μόνο εγχώριοι σύλλογοι ή παραρτήματα των διεθνών συλλόγων οι οποίοι απαιτούν από τα μέλη τους να τηρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές και μέσω αυτού του τρόπου να διασφαλίζουν την επάρκειά τους. Καταγεγραμμένος αριθμός Coaches στην Ελλάδα δεν υπάρχει ωστόσο βάσει του αριθμού των προγραμμάτων σπουδών και της χρονικής διάρκειας που αυτά λειτουργούν θα εκτιμούσα έναν αριθμό γύρω στα 500-600 άτομα (εξαιρουμένων αυτών που αυτοχαρακτηρίζονται ως Life Coaches).
Ποιες είναι οι σκέψεις σας σχετικά με τον αυξανόμενο αριθμό αυτοαποκαλούμενων life coaches στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίοι μπορεί να μην έχουν επίσημη εκπαίδευση; Πώς επηρεάζει αυτή η τάση τον τομέα και την αξιοπιστία του;
Υπάρχει πολύ μεγάλος προβληματισμός για την πρόσφατη τάση να ξεφυτρώνουν συνέχεια άνθρωποι που αυτοαποκαλούνται και αυτοδιαφημίζονται ως Life Coaches και αυτό είτε επειδή δεν έχουν λάβει την απαραίτητη εκπαίδευση είτε ξεκινούν να ασκούν το επάγγελμα με ελάχιστη γνώση (π.χ. ένα ολιγόωρο εξ’ αποστάσεως σεμινάριο) ή/και καθόλου πρακτική.
Ο προβληματισμός και η ανησυχία είναι πολύ έντονα, καθώς αυτοί οι άνθρωποι συνήθως δεν γνωρίζουν και δεν εφαρμόζουν κάποιον κώδικα δεοντολογίας, προσπαθούν να κατευθύνουν τον πελάτη με βάση τα δικά τους βιώματα και απόψεις, εφαρμόζουν τεχνικές μειωμένης ή ανύπαρκτης επιστημονικότητας που δεν βασίζονται σε τεκμηριωμένες επιστημονικές πρακτικές και έρευνες και οι οποίες μπορούν στην καλύτερη των περιπτώσεων να είναι αναποτελεσματικές ή και να προκαλούν μια προσωρινή κινητοποίηση (ντοπάρισμα), ενώ στην χειρότερη μπορεί να γίνουν ακόμα και επικίνδυνες. Για παράδειγμα είναι μεγάλος ο πειρασμός κάποιος που δεν έχει περάσει από την απαιτούμενη εκπαίδευση και εποπτεία των συνεδριών του ή ακόμα και από ατομική ψυχοθεραπεία, να μπει στον ρόλο του παντογνώστη-σωτήρα και να αναλάβει ανθρώπους που μπορεί να έχουν διαγνωσμένη ψυχοπαθολογία, ή κατάθλιψη ή ακόμα και ανθρώπους που έχουν στο περιβάλλον τους άτομα που μπορεί να τους κάνουν κακό και αντί να παραπέμψουν τον πελάτη σε έναν ειδικό Ψυχικής Υγείας (Ψυχολόγο-Ψυχίατρο) ή σε μία επίσημη δομή (π.χ. για κακοποιημένες γυναίκες) να προσπαθήσουν οι ίδιοι να δώσουν λύσεις με ολέθρια για τον πελάτη αποτελέσματα.
Πώς μπορεί κάποιος που ψάχνει για έναν προπονητή ζωής να διακρίνει μεταξύ ενός εκπαιδευμένου επαγγελματία και κάποιου που μπορεί να είναι ανειδίκευτος; Υπάρχουν red flags;
Το πρώτο και βασικό κριτήριο είναι να δει την εκπαίδευση που έχει λάβει ο επαγγελματίας που θα απευθυνθεί, κατά πόσο αυτή είναι αναγνωρισμένη από κάποιον διεθνή φορέα του Coaching και να μην μείνει μόνο σε πολυπληθείς βαρύγδουπους τίτλους που σχετίζονται με ‘πιασάρικους’ αλλά αντιεπιστημονικούς όρους. Το δεύτερο βασικό είναι η εντύπωση που θα αποκομίσει κατά την πρώτη συνάντηση μαζί του και το κατά πόσο ο επαγγελματίας θα του εξηγήσει το ρόλο του αλλά και τους περιορισμούς που μπορεί να έχει. Η χημεία μαζί του παίζει επίσης πολύ σημαντικό ρόλο καθώς ο κυριότερος παράγοντας επιτυχίας είναι και η σχέση που θα αναπτυχθεί. Οι κριτικές που μπορεί να έχει αυτός ο άνθρωπος από προηγούμενους πελάτες είναι σημαντικό αν και εδώ χρειάζεται κάποια προσοχή καθώς πολύ εύκολα μπορεί οι περισσότερες από αυτές να είναι κατευθυνόμενες ή ψευδείς.
Το βασικότερο από όλα όμως και το οποίο αποτελεί και red flag, είναι το κατά πόσο πιεστικός είναι ο επαγγελματίας στην μεταξύ τους σχέση και στο κατά πόσο προσπαθεί να τον καθοδηγήσει/χειραγωγήσει ή να τον πείσει να εφαρμόσει τις συμβουλές που του δίνει. Αυτό θα πρέπει να προβληματίσει τον πελάτη καθώς η διαδικασία του Life Coaching πρέπει να διέπεται από ελευθερία, εμπιστοσύνη, βαθιά ενσυναίσθηση και κατανόηση του πελάτη.